Zoek in kennisbank
Elke docent een taaldocent
Taalgericht vakonderwijs invoeren, leesplezier bevorderen en taalachterstanden bestrijden. Dat zijn de drie pijlers van het taal-leesbeleid dat CSG Comenius Mariënburg in Leeuwarden in schooljaar 2023-2024 heeft ingezet. Docent Nederlands en taalcoördinator Carolien Barneveld en rector Cees Vogelvanger vertellen over de ambities en over de manier waarop de school daaraan werkt.
Een school vol lezers
Bij Basisschool Op Weg in Vorstenbosch draait leesonderwijs niet meer om AVI-niveaus. Leerlingen weten vaak niet eens op welk niveau ze ‘officieel’ lezen, en dat is precies de bedoeling. Ze zijn te druk met het verslinden van jeugdboeken, vaak in series. De opvallende groei in leesmotivatie én resultaten is het resultaat van een doordachte aanpak die drie jaar geleden werd ingezet door directeur Bram Janssen en zijn team.
Rijke taal op De Paperclip
‘De hele school ademt taal’. Zo kenschetst Judith Meijwaard, directeur van kindcentrum De Paperclip in Zwolle, de ontwikkeling van het taal-leesonderwijs die de school in schooljaar ’22-’23 heeft ingezet. Basis van de vernieuwde leespraktijk is het concept Rijke Taal. Samen met Thomas van den Berg en Madelon Pisters vertelt ze wat dat inhoudt en wat het brengt. Thomas, leerkracht van groep 7/8, is lid van de actiegroep Taal/lezen die de ontwikkeling mede aanstuurt en Madelon is als specialist kwaliteit betrokken bij de ontwikkeling van het taal-leesonderwijs op De Paperclip.
Alles draait om lezen
Waar krijg je de mooiste kans om lezen een centrale plaats te geven in het voortgezet onderwijs? Bij het opbouwen van een nieuwe school. Op het jonge Limus College in Vleuten krijgt het vak Nederlands helemaal vorm rondom (jeugd)literatuur. Ook in het projectonderwijs, waarin veel vakken geïntegreerd zijn, spelen rijke teksten een grote rol. “Lezen is de kern van alles.”
Lezen als onderdeel van betekenisvol taal leren
Projectmatig onderwijs waarin de taaldomeinen lezen, schrijven, spreken en taalkennis geïntegreerd worden aangeboden in projecten. Dat is de praktijk op OBS de Graswinkel in Weert. Carmen Verest en Bart Keijers vertellen erover. Carmen is taalcoördinator en leerkracht van team 2 (groep 3-4) en Bart is schoolleider en intern begeleider. “We zien kinderen die succeservaringen opdoen en met plezier lezen en leren.”
‘We zijn allemaal boekendokters’
Renate van der Geer en Bertil Govers zijn de ‘Segbroek BoekenDokters’. Twee docenten Nederlands die op hun school, het Segbroek College in Den Haag, een uitgebreid leesbevorderingsprogramma hebben opgezet. Hun meest effectieve medicijn tegen ontlezing? Persoonlijk advies van enthousiaste docenten, in de context van een schoolbreed taalbeleid.
‘Je wilt dat lezen in de poriën van het onderwijs gaat zitten’
De leesresultaten op CKC Het Stroomdal waren voldoende. Maar leesmotivatie en betrokkenheid? Dat zagen de leerkrachten maar weinig. Ze namen er geen genoegen mee en gingen met een deskundige op zoek naar oorzaken en oplossingen. Het werd het begin van een verandering die het hele leesonderwijs op zijn kop zou zetten.
Een echte leesschool
Omdat op de Sint Jansschool in Breezand de leesmotivatie én de leesprestaties van de kinderen achterbleven, ging in 2017 het roer om. De leesmethodes werden vervangen door een methodiek waarin technisch lezen, begrijpend lezen en leesbevordering zijn geïntegreerd en de kinderen schoolbreed lezen over hetzelfde thema. Inzet is dat de leerlingen zich ontwikkelen tot leesvaardige en gemotiveerde lezers. Hoe ziet het leesonderwijs op de Sint Jansschool eruit? En wat zijn de opbrengsten van de nieuwe leesaanpak?
Lezen, lezen, lezen!
Eindeloos bijspijkeren in leesgroepjes, zonder noemenswaardige resultaten: Basisschool Valkenburg was er helemaal klaar mee. Ruim vier jaar geleden ging het roer om. Nu wordt de energie gestoken in leesbevordering en preventie. Het resultaat mag er zijn: leesplezier, leesmotivatie én technisch lezen zijn met sprongen vooruitgegaan.
Daar waar het boek het kind vindt
Uit een fusie tussen twee basisscholen in Amsterdam-West ontstond medio 2022 kindcentrum De Vindplaats. Het onderwijs aan kinderen van 0 tot 13 jaar ging daarmee ‘op zijn kop’: ieder kind bewandelt er zijn eigen pad. Daarvoor moeten de kinderen uiteraard veel leren, en dat doen ze vooral door heel goed te leren lezen én te ontdekken hoe leuk en waardevol dat kan zijn. Intern begeleider en taalcoördinator Marike Andriessen en directeur Gert Geertsma vertellen hoe De Vindplaats dat voor elkaar probeert te krijgen.