Zwijsen college

Taaldocenten op het Zwijsen College hebben lezen en literatuur tot een kernonderdeel van hun taalonderwijs gemaakt. Omdat zij het belangrijk vinden dat leerlingen ook meer de tijd krijgen om te lezen, ontwikkelden docenten Nederlands en Engels samen een aanpak waarin (literaire) leestijd centraal staat. Als academische opleidingsschool onderbouwde de school deze keuze met onderzoek naar effectieve voorwaarden voor leesonderwijs. De overtuiging achter de aanpak is helder: leesplezier ontstaat niet vanzelf, maar groeit wanneer leerlingen betere en meer ervaren lezers worden. Leestijd is immers leertijd. Literatuur is daardoor niet een aanvullend onderdeel van het curriculum, maar vormt juist de basis ervan, omdat literatuur per definitie rijke tekst is.

Het meest zichtbare onderdeel van deze aanpak is het leeslokaal. Vijf jaar geleden kregen initiatiefnemers Irene Jansen, Twan van de Wetering en Ramon Groenendijk de ruimte van de schoolleiding om hun idee te realiseren. Het lokaal is ingericht als een inspirerende leesomgeving. Zittend op comfortabele banken en omringd door schrijvers en hun meesterwerken aan de muur en in de boekenkast is het voor leerlingen meer uitnodigend om zich onder te dompelen in de verhaalwerkelijkheid van een boek. Daarnaast is het uitgangspunt dat leerlingen bij de meeste talen een volledig lesuur in stilte lezen, eventueel aangevuld met een korte introductie of bespreking van het gelezene. Ook de docenten lezen dit uur; wie lesgeeft in het leeslokaal is ook lezer. Uit onderzoek blijkt dat de voorbeeldfunctie van de docent een essentiële factor is om leerlingen met enthousiasme aan het lezen te krijgen.

Inmiddels beschikt de school over twee leeslokalen en maken steeds meer collega’s en vakgroepen in zowel de onder- als bovenbouw hiervan gebruik. Daarmee is het initiatief niet meer afhankelijk van enkele enthousiaste kartrekkers, maar stevig verankerd in de school. Het leeslokaal draagt bovendien bij aan een zichtbare leescultuur, waarin leerlingen én docenten zelf leesclubs organiseren en lezen een vanzelfsprekende plek krijgt binnen het Zwijsen College. Ook in het curriculum neemt literatuur een prominente plaats in. Bij Engels in de bovenbouw leest een hele klas gezamenlijk hetzelfde boek, terwijl leerlingen bij Nederlands kiezen uit zorgvuldig samengestelde ieder jaar wisselende leeslijsten.

Vervolgens worden verschillende onderdelen van het schoolvak aan het leeswerk gekoppeld. De school werkt daarbij regelmatig samen met de bibliotheek: leerlingen maken kennis met de bibliotheek, kunnen gebruikmaken van een gekoppeld uitleensysteem en ontmoeten regelmatig schrijvers op school. In plaats van te investeren in methodes kiezen de talendocenten op het Zwijsen College bewust voor investeringen in boeken, leeservaringen en een rijke leescultuur waarin literatuur een betekenisvolle plek heeft voor leerlingen én docenten.

Meer weten over Zwijsen College?

Lees het praktijkvoorbeeld: Weergave van Laat leerlingen lezen: Hoe een leeslokaal literatuur lezen kan normaliseren